1# Przepisy: Ochrona środowiska w konstytucji

konstytucja :

- RP zapewnia ochronę środowiska  , kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju (art.5)

-  Obowiązkiem władz publicznych jest zapobieganie negatywnej dla zdrowia ludzkiego degradacji środowiska (art. 68 ust 4)

- tworzenie warunków ochrony środowiska oraz prowadzenie polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom , udzielanie każdemu informacji o stanie środowiska , a także wspieranie działań obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska (art. 74)

- koncepcja obywatelskiego prawa do informacji o środowisku (funkcjonuje w prawie Unii Europejskiej)

- potrzeby ochrony środowiska mogą uzasadniać wprowadzenie ustawowych ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności (art. 31 ust. 3)

- powszechny obowiązek dbałości o stan środowiska (art. 86)

1# Pojęcia: HAŁAS

HAŁAS

To każdy dźwięk o częstotliwości od 16 Hz do 16000 Hz czyli w przedziale słyszalnym dla człowieka.

Ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu najlepszego stanu akustycznego środowiska, a w szczególności:

- utrzymaniu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomi

 oraz

- zmniejszeniu poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany

Istotne jest sumaryczne natężenie dźwięku w danym miejscu. Dla określenia poziomu hałasu dB A

Rozporządzenie z dnia 29 lipca 2004 roku określiło dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku różnicując je pod względem 3 kryteriów:

*pora dnia (dzienna/nocna)

*przeznaczenie terenu (mieszkalne, szpitale, cele uzdrowiskowe, rekreacyjno-wypoczynkowe)

*źródło hałasu (starty i lądowania statków powietrznych, linie elektromagnetyczne, drogi i linie kolejowe, instalacje i inne źródła)

Kryteria mogą się na siebie nakładać.

Decyzja o dopuszczalnych poziomach hałasu – nakłada obowiązki, od 2005r. nie ma pozwoleń na emisję hałasu, ale nie mogą przekraczać poza moją własność (tytuł prawny).

Określa wymagania mające doprowadzić do nieprzekraczania dopuszczalnych poziomów hałasu poza terenem zakładu, w tym:

- rozkład czasu źródeł hałasu w trakcie doby

- zakres prowadzenia pomiarów poziomu hałasu

Oceny stanu akustycznego środowiska (nie na terenie całego kraju) dokonuje się obowiązkowo dla:

- aglomeracji większych niż 100tys mieszkańców

- wybranych dróg, linii kolejowych oraz lotnisk

- oraz dla obszarów wskazanych w powiatowym programie ochrony środowiska

Na potrzeby oceny stanu akustycznego środowiska sporządza się co 5 lat mapy akustyczne (starosta) – rozkład przestrzenny przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (określa się tereny zagrożone hałasem)

Dla terenów, dla których poziom hałasu przekracza dopuszczalne wartości rodzi się obowiązek utworzenia Programu ochrony przed hałasem – w drodze uchwały rady powiatu (dla aglomeracji powyżej 100tys mieszkańców) lub sejmiku województwa (od 2008r.), postępowanie dot. przyjęcia programu – z udziałem społeczeństwa

Treść POH:

- część opisowo-diagnostyczna > definiuje problem, stan środowiska (uwarunkowania środowiska), przyczyny problemu

- plan działań – określenie zadań prowadzących stan hałasu do dopuszczalnych poziomów (zwiększenie obowiązków)

- wskazanie środków finansowania działań

Ograniczenia np. typ nawierzchni> obniżenie prędkości pojazdu

Lokalne instrumenty ochrony przed hałasem:

-strefy ciszy – uchwała rady powiatu, dotyczy akwenów wodnych – zakaz używania na akwenach wodnych pojazdów motorowych

- obszary ciche w aglomeracji – uchwała rady powiatu, na obszarze, na którym nie występują przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, ma zapobiec pogorszeniu dobrego stanu akustycznego, instrument prewencyjny, ograniczenia dot. użytkowania terenów na przyszłość (drogi, przemysł), wiążące dla miejscowego planu zagospodarowania

- obszary ciche poza aglomeracją – uchwała rady powiatu, na obszarze, który nie jest narażony na oddziaływanie hałasu komunikacyjnego, przemysłowego lub pochodzącego z działalności rekreacyjno-wypoczynkowej, ma zapobiec pogorszeniu dobrego stanu akustycznego, instrument prewencyjny, wiążące dla miejscowego planu zagospodarowania

Roślinne relikty i endemity Polski

Relikty:

Trzeciorzędowe

• Ostróżka tatrzańska 
• Skalnica tatrzańska 

Glacjalne

• Chamedafne północna (Kampinos, Drawieński PN – „czerwona księga”) 
• Zimoziół północny (Kampinos, Roztoczański PN, Woliński PN) 
• Skalnica torfowa (Białowieski PN) 
• Brzoza karłowata (Polesie Lubelskie, tundra, Poleski PN, Karkonoski PN) – okresu borealnego 
• Wierzba lapońska (Sudety, Pojezierze Mazurskie, Poleski PN) – borealnego okresu 
• Wierzba borówkolistna (Białowieski PN, Poleski PN) – okres borealny

Stepowe 

• Azalia pontyjska (Rzeszów) 
• Wiśnia karłowata 
• Okresu atlantyckiego: 
• Wywłócznik skrętoległy (poleski PN) 
• Wąkrota zwyczajna (poleski PN)
• Przygiełka brunatna (poleski PN) 
• Rosiczka pośrednia (poleski PN)

Endemity

Flora Polski uboga jest w endemity, czego przyczyną jest brak barier oddzielających nasz kraj na wschodzie i zachodzie oraz silne zniszczenie flory przez zlodowacenia plejstoceńskie. Endemity należą głównie do neoendemitów, powstałych w okresie polodowcowym.

Np.

• Warzucha polska (między Olkuszem a Pustynią Błędowską) 
• Modrzew polski (Karpaty i Wyżyna Kielecko – Sandomierska, Świętokrzyski PN) 
• Brzoza Czarna 
• Złocień zawadzkiego (relikt, Pieniński PN) 
• Ostróżka tatrzańska (paleoendemit! relikt) 
• Okrzyn jeleni (Babiogórski Pn – symbol) 
• Urdzik karpacki (Gorczański PN) 
• Pszonak pieniński 

Co jEEEEEEsz?

Czasem warto zobaczyć co nam serwują producenci żywności :D

§  barwniki – od E 100 do E 199, np. E 102 (tartrazyna) –  mogą powodować nadpobudliwość i rozdrażnienie, wzmacniać objawy astmy; E 110 (żółcień pomarańczowa) – może mieć działanie alergiczne i powodować np. pokrzywkę lub duszności

§  konserwanty – od E 200 do E 299, np. E 210 (kwas benzoesowy)– mogą podrażnić śluzówkę żołądka i jelit oraz powodować wysypkę; E 249 i E 250 (azotyny potasu i sodu) sprawiają, że w żołądku tworzą się nitrozoaminy, które mogą mieć działanie rakotwórcze

§  przeciwutleniacze – od E 300 do 399 (kwas askrobiowy) - mogą powodować wysypki, zaburzać trawienie; E330 (kwas cytrynowy) jest podejrzewany o działanie rakotwórcze

§  substancje zagęszczające – od E 400 do  499, np. E 431 (stearynian polioksyetylenu) – dziennie można ich spożyć do 25 mg/kg masy ciała. Dozwolone dzienne spożycie nie zostało określone dla poszczególnych związków. Stosowany zgodnie z zaleceniem nie powoduje efektów ubocznych

§  dodatki o zróżnicowanym przeznaczeniu – od E 500 do E 599 –mają regulować kwaśność, przeciwdziałać brylowaniu się proszków, czasem spulchniać i barwić. Mogą powodować reakcje alergiczne, zaburzać trawienie

§  wzmacniacze smaku – E od 600 do 699, np. E 621 (glutaminian jednosodowy) - badania wykazały, że osoby spożywające żywność z dodatkiem glutaminianu są dwa razy bardziej narażone na otyłość i mogą mieć problemy ze wzrokiem

§  substancje zastępujące cukier – od E 900 do E 1299 – mają właściwości dosładzające, niektóre są nawet 400 razy słodsze od cukru, np. E 954 (sacharyna) – popularny słodzik, przy większych stężeniach może pozostawiać w ustach przykry, gorzkawy, metaliczny posmak. Wciąż podejrzewa się go o działanie rakotwórcze

§  modyfikowane skrobie – od E 1300 do E 1451 – ich zadaniem jest zagęszczenie produktów spożywczych; na razie nie zanotowano reakcji niepożądanych po ich spożyciu przez człowieka.

CCzasem aż dziw bierze co tam pakują ;)

Źródło: http://dziecisawazne.pl/

Zwyczajowe nazwy zwierząt i roślin

Oto lista zwierząt i roślin(oczywiście tylko wybranych), które mają swoje zwyczajowe nazwy. Przydaje się na testach na OWE, ale i nie tylko ;)

Ptaki:

•          Bocian czarny- hajstra
•          Łabędź czarnodzioby- łabędź mały, łabędź Bewieka
•          Nurogęś- tracz nurogęś
•          Bielaczek-tracz bielaczek
•          Jastrząb- gołębiarz
•          Trzmielojad- pszczołojad
•          Błotniak łąkowy-błotniak popielaty
•          Puszczyk mszary- sowa mszara
•          Kokoszka- kurka wodna
•          Biegus Temmincka- biegus mały
•          Łęczak- brodzieniec leśny
•          Samotnik- brodzieniec samotny
•          Kuliczek piskliwy- brodzieniec piskliwy
•          Wydrzyk Długoogonowy- wydrzyk długosterny
•          Śmieszka- mewa śmieszka
•          Traczyk lodowy- alczyk
•          Pokrzewka czarnołbista- kapturka
•          Sierpówka- Synogarlica Turecka
•          Skowronek- skowronek polny
•          Lerka- skowronek borowy
•          Gajówka- pokrzewka ogrodowa
•          Słowik szary- bekwarek

Ssaki:

•          Nocek rudy- nocek nadwodny, nocek Daubentona
•          Leming Górski-leming właściwy
•          Polnik- nornik zwyczajny
•          Karczownik- Szczur wodny, Polnik Ziemnowodny
•          Piżmak- Szczur Piżmowy, Piżmoszczur
•          Popielica- Pilch
•          Łasica- łaska
•          Kuna Leśna- Tumak
•          Kuna Domowa- Kamionka
•          Borsuk- Jaźwiec
•          Jenot- Kunopies, Junat
•          Foka pospolita- pies morski
•          Tarpan- Koń Przewalskiego
•          Jeleń Sika- Jeleń Wschodni
•          Renifer- Ren

Drzewa:

•          Sosna górska- kosówka, kosodrzewina
•          Jarząb pospolity- jarzębina
•          Bez czarny- bez lekarski
•          Klon polny- paklon
•          Klon Heldreicha- jawor bałkański
•          Topola Czarna- sokora
•          Topola Biała-białodrzew
•          Topola Osika-osika, topola drżąca
•          Wierzba szara-łoza
•          Brzoza cukrowa-brzoza wiśniowa
•          Olsza zielona- kosa olcha
•          Wiąz górski- brzost
•          Wiąz polny- wiąz pospolity
•          Wiąz szypułkowy- limak
•          Wawrzyn szlachetny- laur szlachetny
•          Jabłoń dzika- płonka
•          Wiśnia ptasia- czereśnia

Plan przygotowań do Olimpiady Wiedzy Ekologicznej - zagadnienia, które musisz koniecznie poznać

Jakiś czas temu postanowiłem zrobić listę zagadnień do nauki(a raczej czytania ;) do OWE. Lista ta oczywiście jest niepełna, gdyż ciężko wszystko zahaczyć i nic nie pominąć. Myślę, że dla niektórych może być przydatna. Postaram się ją aktualizować, jeżeli mi coś przyjdzie na myśl.

1.       Parki narodowe:

·         Loga

·         Gatunki szczególne dla danego parku

·         Endemity i relikty

·         Charakterystyczne elementy krajobrazu

·         Atrakcje turystyczne(np. Maczuga Herkulesa w Ojcowskim Parku Narodowym)

·         Historia(największy, najmniejszy, najstarszy, najmłodszy park narodowy, czy też np. pierwszy górski, morski)

·         Które należą do Systemu Rezerwatów Biosfery UNESCO

2.       Rodzaje ochrony przyrody i realizacja w Polsce

3.       Historia ochrony przyrody w Polsce

4.       Konwencje, konferencje Ekologiczne

5.       Organizacje proEKO w Polsce

6.       Czasopisma EKO w Polsce

7.       Restytucja

·         Na czym polega?

·         Sukcesy w tym zakresie w Polsce

·         Gatunki restytuowane

8.       Szczególne obszary

·         Wrzosowiska

·         Słonorośla

·         Łąki

·         Torfowiska

·         Bagna

9.       Oczyszczanie:

a.       Ścieków:

·         Rodzaje oczyszczalni

·         Elementy oczyszczalni

·         Wady i zalety poszczególnych typów

·         Etapy oczyszczania ścieków

·         Przydatność wody po oczyszczeniu

b.      Powietrza

·         Metody oczyszczania powietrza

·         Elementy składowe(np. elektrofiltr, cyklon)

·         Skuteczność rozwiązań

·         Zastosowanie

10.   Rekultywacja gleb

·         Gdzie i po co?

·         Sposoby rekultywacji i ich wady oraz zalety

·         Zakłady oczyszczania gleb

·         Rośliny pomocne przy rekultywacji

11.   Zanieczyszczenia powietrza

·         Główne zanieczyszczenia

·         Producenci zanieczyszczeń(% udziału np. transportu w emisji NOx)

·         Wpływ emisji gazów na atmosferę i na efekt szklarniowy, rafy koralowe i różne ekosystemy, oraz na tzw. Globalną zmianę klimatu

12.   Utylizacja odpadów komunalnych

·         Co to są odpady komunalne?

·         Sposoby utylizacji(składowiska, recykling, spalarnie)

·         Wady poszczególnych rozwiązań

·         % udziału w gospodarce śmieciowej poszczególnych sposobów w Polsce i w Europie

13.   Zanieczyszczenia wody

·         Skąd zanieczyszczenia?

·         Eutrofizacja

·         Wpływ szkodliwych substancji oraz pierwiastków biogennych na faunę i florę jezior, rzek itd.

·         Bałtyk jako jedno z brudniejszych mórz-jakie konsekwencje i przyczyny stanu rzeczy?

14.   Gatunki introdukowane

·         Wypieranie gatunków rodzimych, przykłady

·         Inne wady

·         Spektakularne przykłady

·         Metody walki z obcymi gatunkami

15.   Rośliny i zwierzęta synantropijne

·         Przystosowanie

·         Zagrożenia

·         Przykłady

16.   Gatunki zagrożone wyginięciem, m.in.:

·         Pszczoły

·         Ptaki drapieżne

·         Ssaki

·         Ogólnie kręgowce

·         Poszczególne rośliny

17.   Gatunki prawnie chronione w Polsce + zwyczajowe nazwy zwierząt i roślin (dostępne TUTAJ)

18.   GMO

·         Co to oznacza?

·         Wady i zagrożenia

·         Zalety

·         Wpływ na bioróżnorodność

·         Regulacje prawne

19.   Symbole ekologiczne i ich znaczenie(np. znaczek EKOLAND)

20.   Choroby cywilizacyjne

21.   Katastrofy ekologiczne

·         Przykłady i ich skutki

·         Sposoby zapobiegania

22.   Działania proEKO

·         W domu

·         W twoim regionie

23.   Energetyka

a.       Tradycyjna

·         Przemysł wydobywczy(węgla, gazu itd.)

·         Rodzaje surowców i ich wydobycie w Polsce i Europie

·         Wady i zalety elektrociepłowni

·         Limity wytwarzania CO2 w Polsce

b.      Jądrowa

·         Wady i zalety

·         Zagrożenia

·         Porównanie z tradycyjnymi metodami oraz tzw. Czystą energią

·         Warunki do stworzenia elektrowni jądrowej

·         Udział energii jądrowej w Europie i Polsce(plany)

c.       Czysta Energia

Ø  Wiatru

·         Wady i zalety

·         Wiatraki a ptaki

·         Warunki do tworzenia w Polsce

·         Przykłady farm wiatrowych w Polsce

Ø  Słoneczna

·         Rodzaje paneli słonecznych

·         Warunki w Polsce(ilość dni słonecznych np.)

·         Koszta

·         Udział % w Polsce i Europie

Ø  Wodna(zapory)

·         Warunki konieczne

·         Zapory wodne a ryby i inne organizmy

·         Wydajność

·         Przykłady w Polsce i Europie

Ø  Geotermalna

·         Warunki w Polsce

·         Wady i zalety

·         Wpływ na środowisko

24.   Metale ciężkie

25.   Instytucje związane z ochroną środowiska w Polsce

a)      Cele i zadania

26.   Lasy w Polsce

a)      Stan

b)      Zagrożenia

c)       Rozwój

d)      Biocenoza leśna

27.   Hałas

·         Co to jest?

·         Wpływ

·         Sposoby zapobiegania

28.   Uzdatnianie wody pitnej

·         Sposoby i ich skuteczność

29.   Globalne zmiany klimatu(globalne ocieplenie

·         Przyczyny

·         Przejawy

·         Skutki

Powitanie

Cześć!
Miło mi powitać was wszystkich, którzy jak mam nadzieję, pokochacie biologię, być może poniekąd za sprawą tego skromnego bloga :)
Ideą tego bloga jest przybliżenie biologii, a szczególności ekologii, którą tak bardzo lubię. Chcę aby ta niepozorna strona, przybliżyła Wam, drodzy czytelnicy biologię :) Będę omawiał książki, z których korzystam, nowości w świecie biologii, przesyłał opracowania, ciekawe materiały i od czasu do czasu moje opinie na temat szkoły, świata i innych spraw. 
Jednocześnie, sukcesywnie będę przesyłał i zachęcał do fotografowania przyrody. W końcu w taki sposób najłatwiej się z nią dobrze poznać. 
Enjoy!